“Ober kunt aan de kok vragen om mij het recept te geven van het gerecht wat ik net heb gegeten, dan kan ik het restaurant bij mij op de hoek, waar ik vaak kom, dit ook laten maken.”

Regelmatig krijgen we bij F-Graphics vragen of wij de open werkbestanden willen toesturen. De erin gestelde vraag is begrijpelijk, maar toch niet eenvoudig met ja te beantwoorden. Er bestaan namelijk regels voor het opvragen en leveren van bestanden.

Wat zijn die regels.
Bij veel creatieve beroepen heb je te maken met intellectuele eigendomsrechten. Denk hierbij bijvoorbeeld aan fotografen en architecten. Deze regels gelden standaard ook voor grafische vormgevers en websitebouwers. Op grond van die regels heeft de opdrachtgever in eerste instantie geen recht op het ontvangen van de open bestanden.
Wij hebben dit ook beschreven onder punt 8 in onze algemene voorwaarden, die u kunt vinden op onze site.

8. Rechten van intellectuele eigendom

8.1 Indien leverancier bereid is zich te verbinden tot overdracht van een recht van intellectuele eigendom, kan een zodanige verbintenis slechts schriftelijk en uitdrukkelijk worden aangegaan. Indien partijen schriftelijk overeenkomen dat een recht van intellectuele eigendom ten aanzien van specifiek voor cliënt ontwikkelde programmatuur, websites, databestanden, apparatuur of andere materialen, over zal gaan op cliënt, tast dit het recht of de mogelijkheid van leverancier niet aan om de aan die ontwikkeling ten grondslag liggende onderdelen, algemene beginselen, ideeën, ontwerpen, algoritmen, documentatie, werken, programmeertalen, protocollen, standaarden en dergelijke, zonder enige beperking voor andere doeleinden te gebruiken en/of te exploiteren, hetzij voor zich zelf hetzij voor derden. Evenmin tast de overdracht van een recht van intellectuele eigendom het recht van leverancier aan om ten be- hoeve van zichzelf of een derde ontwikkelingen te doen die soort- gelijk of ontleend zijn aan die welke ten behoeve van cliënt zijn of worden gedaan.

8.2 Alle rechten van intellectuele eigendom op de op grond van de overeenkomst ontwikkelde of aan cliënt ter beschikking gestel- de programmatuur, websites, databestanden, apparatuur of andere materialen zoals analyses, ontwerpen, documentatie, rapporten, offertes, evenals voorbereidend materiaal daarvan, berusten uitsluitend bij leverancier, diens licentiegevers of diens toeleveranciers. Cliënt verkrijgt uitsluitend de gebruiksrechten die bij deze algemene voorwaarden en de wet uitdrukkelijk zijn toegekend. Een aan cliënt toekomend recht tot gebruik is niet-exclusief, niet-overdraagbaar aan derden en niet sublicentieerbaar.

Maar Ik heb er toch voor betaald?
Dat klopt slechts deels. Een opdrachtgever betaalt (al dan niet eenmalig) voor de gebruiksrechten van de ontwerpen en het leveren van een bestand waarmee in druk of digitaal gepubliceerd kan worden. Een PDF dus. Het gereedschap (programma’s als indd, psd, tiff, eps, ai) waarmee F-Graphics tot dat bestand is gekomen blijft van F-Graphics. Net zoals een timmerman zijn hamer en zaag niet hoeft weg te geven nadat hij een kast voor je heeft gemaakt.
Het gaat bij een grafisch product bovendien om een creatief product, gemaakt door één auteur. Daarmee is de ontwerper volgens de wet de rechthebbende voor de hele vorm van een folder, een site, een poster, een cd-hoes, een krant etc. De rechthebbende (in dit geval F-Graphics) kan dus (art. 1 Auteurswet) als enige bepalen wat ermee gebeurt en kan die rechten verkopen, net zoals elk ander economisch goed.
Waarom?
Er is een goede reden dat dit wettelijk in het auteursrecht is vastgelegd. Op deze manier kan F-Graphics er immers voor waken dat er gesjoemeld of zelfs geknoeid wordt met de ontwerpen. Hiermee beschermen wij ons imago, maar ook dat van de opdrachtgever: onduidelijke en onjuiste communicatie naar uw klanten wordt hiermee voorkomen.
Een voorbeeld
Stel F-Graphics heeft en logo gemaakt voor een klant. Die is er heel tevreden over. Maar na verloop van tijd verandert er iets en past de klant het logo zelf op de website aan. Daar staat nu een ander logo dan op bijvoorbeeld de flyers. Ook laat de klant een paar reclameborden maken met daarop zijn logo, maar in een compleet andere kleurstelling. En omdat de bedrijfsauto’s zwart zijn, moet ook daar het logo aangepast worden. De eenheid is ver te zoeken. De regels voor intellectuele eigendom zijn daarom ook voor de opdrachtgever van belang!

Wat betaalt/ontvangt de opdrachtgever wel?
– PDF om eventueel elders de uitvoering te laten plaatsvinden.
– Creativiteit van een specialist (de creatie).

Wat betaalt/ontvangt de opdrachtgever niet?
– Open bestanden gemaakt met InDesign, Illustrator of Photoshop.
– Fonts en beelden.

Wat kan aan de opdrachtgever worden overgedragen? (afkoop cq overdracht creatief eigendom)
– Logo in vector-formaat (EPS).
– De creatie.

Let op: ook bij de overdracht van een logo is en blijft het logo intellectueel eigendom van de maker. Dat betekent dat je het logo niet zelf mag (laten) aanpassen zonder toestemming van de maker.

Archief
F-Graphics bewaard alle bestanden en documentatie. Hiermee kunnen we altijd teruggrijpen op eerder gemaakte ontwerpen. Tegen een geringe vergoeding kunnen wij voor de opdrachtgever te allen tijd bestanden (logo’s in JPEG of PDF) opzoeken en doorsturen naar de opdrachtgever of naar derden. Informeer gerust vrijblijvend naar de mogelijkheden en de kosten.

Leave a comment